Mediteren. Ik hoor vaak mensen zeggen dat ze dat doen om ‘hun hoofd leeg te maken’. Nou, bij mij werkt dat meestal niet zo. En het is ook een risico om dat te willen. Ik heb een andere raad: zie een meditatie als vakantie. Je gedachten zijn er misschien nog wel, maar jij bent er even niet.

De gedachtenparadox

Meditatie en gedachten

Je gedachten willen stoppen, of ze willen deleten, leidt meestal niet tot het gewenste effect. Sterker nog: het leidt eerder tot meer gedachten. Je weet wat er gebeurt als iemand tegen je zegt: ‘denk niet aan een roze olifant’. Het enige wat je voor je ziet is een roze olifant. Zo werkt het precies als je tegen jezelf zegt: ‘je mag nu niets denken’. Dat maakt je gedachten eigenlijk alleen maar aanweziger. En daar komt bij: je raakt al snel gefrustreerd omdat je je doel niet bereikt. Extra gedachten: ‘wat doe ik verkeerd, waarom lukt mij dit nou niet’, etc. Nog drukker in je hoofd!

Geef je hoofd vrij

Ik zie een meditatie eerder als een vakantie, een pauze. Mijn hoofd heeft even vrij. Ik ga een tijdje met mijn aandacht naar een plaats waar ik niets hoef met mijn gedachten. Die plaats kan mijn lichaam zijn, mijn adem, een mantra of iets anders. Op die plaats hoef ik alleen maar uit te rusten, te zijn. Ik ga bewust stilzitten, nietsdoen, neem afstand van de dagelijkse stroom acties en handelingen.

En dan werkt het vaak net zoals op een echte vakantie. Het duurt even voor je erin komt, voordat je landt. De dingen waar je net mee bezig was zijn nog heel aanwezig, blijven steeds oppoppen in je hoofd. Dat gesprek met je buurvrouw, dat project op je werk, dat pakketje wat je nog moest ophalen. Je wordt nog door die stroom van gedachten meegesleept. Je staat nog met één been in je leven, en met het andere been in je vakantie-oord. En je hebt er begrip voor dat dit zo is. Zo werkt het nu eenmaal. Maar je komt voor die gedachten niet terug van je vakantie. Je blijft waar je bent en laat al die dingen even voor wat ze zijn.

En dan, langzaam, raakt die gedachtenstroom wat op de achtergrond. Hij wordt ook niet gevoed door acties of nieuwe indrukken. Geleidelijk neem je je vakantieomgeving wat meer in je op. Je ademhaling, de sensaties in je lichaam, geluiden. Of misschien de stem van de begeleider of leraar als die er is. De momenten dat je aandacht in het hier en nu is, worden wat langer, en je nieuwe ervaringen nemen wat meer plek in je hoofd in. Ervaringen van zijn, van stilte, van geen actie.

Op zeker moment is je vakantie voorbij. Dan hoor je de gong, of gaat je timer af, of beëindig je op een andere manier je meditatie. Je maakt je op om weer terug te gaan naar je dagelijkse omgeving.

En dan … merk je dat er iets veranderd is. Net als wanneer je terug komt van een echte vakantie. Dan zijn al die kwesties waar je je voordat je wegging nog heel druk over maakte, ineens wat minder belangrijk geworden. Je vraagt je of al die taken op je todo-list echt allemaal voorrang moeten. Je kijkt met een frisse blik, ziet de hoofdzaken wat scherper en weet weer waar je je echt mee bezig wilt houden.

Zo kan het ook zijn na zo’n korte meditatie. Je hebt nog die relaxte stemming, dat gevoel van relativering in je systeem. En dat neem je mee je dag in. Je voelt wat ruimte om te kiezen welke van al die gedachten en impulsen je gaat volgen, en welke je even aan je voorbij laat gaan.

Misschien is je hoofd dan niet leeg. Misschien is het juist zo dat je scherper ziet hoe vol het eigenlijk is! Maar realiseer je je wél ineens dat je kan kiezen wat je doet met al die ‘vulling’. Dat niet je gedachten aan het roer staan maar jij. Dát is voor mij de winst van meditatie. Je gedachten hoeven niet weg, maar jij neemt er afstand van.

Je bent vrij.

Lieve gedachten, ik ben er even niet

Vakantie van je hoofdHang ook eens wat vaker dat bordje op je deur: ‘lieve gedachten, ik ben er even niet!’ En ervaar hoe dat voor je werkt.

(Leren) mediteren kun je op allerlei manieren. Op internet vind je genoeg aanbod van begeleide meditaties die je op je mobiel kan downloaden (bijvoorbeeld hier). Begin bijvoorbeeld met oefeningen in stilstaan bij de adem, of een bodyscan.

Rondom eten heb ik ook speciale meditaties opgenomen. Te downloaden via de webwinkel op deze site. En op deze pagina vind je uitleg hoe je kunt omgaan met deze luisteroefeningen. Heb je vragen, stuur me dan een berichtje.

Fijne vakantie!