heartful etenAls er iets is wat ik tegen iedereen wil zeggen die piekert over eten of zichzelf alles wat niet perfect is kwalijk neemt, is het dit: kijk naar wat je al doet, waardeer jezelf om de stappen die je zet. Als het niet volgens jouw perfecte plaatje gaat, dan betekent dat nog niet dat je niet op de goede weg bent en doet wat je op dit moment kan. Lees ter illustratie een mailwisseling met een lezer.

Je verdient je eigen steun
Te vaak hoor ik mensen die ontzettend hun best doen om goed te eten, zichzelf bekritiseren. Omdat het resultaat niet altijd meteen lijkt op wat ze zich ten doel hadden gesteld. Of hoe ze denken dat ze het zouden moeten kunnen. Dat gaat me elke keer weer aan mijn hart. Omdat het zo onterecht is. Zo niet recht doet aan de inspanningen die je levert.

Bekijk het eens zo: als het niet gaat zoals je het liefst zou wensen, zou dat dan kunnen komen omdat je nog aan het leren bent? Zou het kunnen dat eten op dit moment de manier is waarop je voor jezelf zorgt? Dat het de enige manier is die je kent om invulling te geven aan een behoefte die in je leeft? Dat je gedrag, ook al levert het niet op wat je voor ogen hebt, wél voortkomt uit de beste intenties?

Wat niet wil zeggen dat er geen ruimte is voor verandering. Je begint te merken dat je huidige manier om voor jezelf te zorgen je veel nadelen geeft. Dat je toe bent aan nieuwe, gezondere wegen. Het vraagtekens zetten en openingen zoeken verdient op zichzelf al waardering.

En: veranderen vraagt moed en geduld, geef jezelf hier dus de tijd voor. Gewoontes die je al jaren hebt, zul je niet in één dag kunnen omgooien. Het is vaak twee stappen vooruit, één stap terug. Of twee terug, of zelfs drie. Dat hoort bij iets nieuws leren.

Geef jezelf een compliment dat je stappen zet, dat je in beweging bent, of het nu meteen lukt of niet. Je onderzoekt mogelijkheden, je probeert dingen uit. Je zit in een proces, en hoe meer je jezelf hierbij ondersteunt met begripvolle gedachten, hoe beter het zal gaan.

Wees voorzichtig met hoe je tegen jezelf praat, want je luistert.
(Lisa M. Hayes)

Een mailwisseling ter illustratie
De directe aanleiding om bovenstaande tekst te schrijven was een mailwisseling met een lezer. Hieronder vind je fragmenten daaruit, zodat je ziet hoe het kan werken.

30 september
Dag Rita,

Ik heb glutenintolerantie, op m’n vierde ontdekt (ben nu 28 jaar), en sinds ik me kan herinneren wordt er dus met argusogen gekeken naar wat ik eet: glutenvrij en gezond moest/moet het zijn! Ik heb heel veel lekkere dingen aan mij zien voorbij gaan, er zijn me veel dingen ontzegd en daar ben ik blijkbaar nog steeds heel kwaad om en dat maakt me nog steeds opstandig.

Dat maakt dat ik nu heel veel eet uit vanuit: ha, kijk mij eens bezig, en je kan er toch lekker niets op zeggen! Zo eet ik dus nu veel dingen die niet goed voor me zijn (omdat ze ofwel gluten bevatten ofwel veel vet, suiker, …).

Ik probeer met nieuwsgierigheid en aandacht te kijken als dat ‘kwade meisje’ op de proppen komt en eetbeslissingen maakt, maar ik heb momenteel het gevoel dat ik nog in haar ban ben, dat ik, ook al mag ik mijn eigen beslissingen maken en wil ik eindelijk de juiste beslissingen maken voor mijn lijf, nog steeds uit kwaadheid en rebellie minder goede keuzes maak. Dat maakt ook dat ik het gevoel heb dat ik niet goed voor mezelf zorg…

Ik zou heel graag leren voor mezelf de juiste keuzes te maken, niet omdat het moet of omdat ik bepaalde dingen niet MAG eten (waar ik natuurlijk voor de rest van mijn leven mee ga geconfronteerd worden vanwege de coeliakie). Heb jij tips over hoe ik hiermee kan omgaan?

X

2 oktober
Beste X,

Wat bijzonder dat je me hebt geschreven, dankjewel daarvoor. Jouw verhaal vind ik heel herkenbaar, dat je lang bezig blijft met compenseren voor tekorten die je in je jeugd hebt opgelopen. In mijn geval was het bijvoorbeeld zo dat ik van mijn ouders altijd nuttig moest zijn, ik mocht nooit nietsdoen. Toen ik eenmaal op mezelf woonde heb ik jaren doorgebracht met het tegendeel: ik luierde alleen maar en deed helemaal niets wat nut had. Alsof ik steeds maar aan mezelf wilde bewijzen dat ik het nu zelf mocht beslissen en dat ik vrij was om te doen wat ik wilde.

Wat ik later leerde: zo lang je nog aan iemand iets aan het bewijzen bent (jezelf afzetten tegen …) ben je helemaal niet vrij. Maar ben je nog steeds in de ban van ‘het tekort’ dat eerder is ontstaan (zoals jij het ook al heel mooi omschrijft). En op een gegeven moment gaat dat knellen met diepere wensen die er ook zijn – in jouw geval beter voor je lichaam zorgen en gezonder eten.

Daarbij wil ik ook zeggen: laat het idee los dat je nu niet goed voor jezelf zorgt. Dat doe je wel: je verzorgt het kleine meisje in je dat last heeft van dat gevoel van tekort. Dat is, hoe tegenstrijdig het ook lijkt, belangrijk. Omdat het een emotie is die aandacht verdient. Die geheeld moet worden, voordat je verder kunt. Dus waardeer je zelf voor wat je voor jezelf doet, en veroordeel je huidige gedrag niet.

Maar het is misschien wel tijd om een andere manier te vinden om te zorgen voor wat er in je leeft. Hoe kun je het gevoel van tekort verminderen zodat je het na verloop niet meer nodig hebt om het met niet-gewenst eten te compenseren. De stappen om hierin te zetten liggen denk ik meer op het gebied van zelfliefde. Een boek wat je misschien kan helpen is: Zelfcompassie van Kristin Neff. Of ‘Omarm je woede’ van mindfulnessleraar Thich Nhat Hanh. Er zijn ook therapeuten die je hierbij kunnen coachen.

Nogmaals, je zit op het goede pad. Heb vertrouwen dat je een volgende stap kunt zetten!
Heel hartelijke groet van Rita

5 oktober
Ha Rita,

Dank voor je bemoedigende woorden. Ik heb er deze week extra op gelet, als ik iets eet, denken: ‘Kijk, ik zorg goed voor mezelf’, ongeacht wat ik ook nam. Het doet me inderdaad meer samenvallen met mezelf.

‘Zelfcompassie’ van Kristin Neff is echt m’n lijfboek sinds vorig jaar, dat heeft al op vele manieren en momenten mij gesteund en m’n ogen geopend. Ik zeg al veel meer ‘neen’ tegen dingen en grens veel meer af voor m’n eigen welzijn. Ik hoop dat ik snel ook die klik kan maken op vlak van eten, maar inderdaad, mezelf onder druk zetten gaat niet lukken.

Tot later,
X

I love mildfulnessVan mindful eten naar heartful eten?
In mijn blogs ben ik ‘vriendelijk zijn voor jezelf’ of ‘zelfcompassie’ meer en meer gaan benadrukken. Omdat ik merk dat dat het moeilijkste deel is voor mensen, mildheid is het hardst nodig om je relatie met eten echt te veranderen. ‘Mildful eten, zou je het kunnen noemen, of ‘heartful eten’. Maar voor mij is het hart een onderdeel dat onlosmakelijk bij mindfulness, bij mindful eten hoort: je werkt toe naar eetbeslissingen nemen vanuit je lijf, je hoofd én je hart.

Inspiratie nodig? Die vind je op mijn Pinterestbord ‘Heartful eten‘.

Volg Mindful eten ook op Facebook voor dagelijkse tips en inspiratie: