Stiekem etenLange tijd wisten veel mensen in mijn omgeving niet dat ik een verstoord eetpatroon had. In hun aanwezigheid at ik namelijk vrij normaal. Eetbuien, excessief snoepen en gepieker daarover, dat bewaarde ik voor als ik alleen was. Tot ik op een dag besloot om niet meer stiekem te eten.

‘Eet altijd in aanwezigheid van anderen, of alsof dat zo was’. Zo luidt één van de zeven richtlijnen voor een ontspannen en gezond eetpatroon, die de door mij zeer bewonderde Geneen Roth noemt in haar boek ‘Vrouwen, eten en God’. (Meer over dit boek). Elk van de 7 richtlijnen is belangrijk, maar deze specifieke heb ik altijd het moeilijkst gevonden. Omdat hij raakte aan de kern van mijn eetprobleem, weet ik nu.

Stiekem eten is namelijk jezelf verstoppen. Het gaat verder dan beschaamd zijn over de hoeveelheden die je eet, of over het gebrek aan zelfbeheersing dat je hebt rondom eten. Het is ook je schamen voor jezelf.

Want wat zit er eigenlijk achter een eetbui? Waarom heb je ooit eetbuien ontwikkeld? Het zegt iets over hoe je als persoon omgaat met de moeilijkheden in je leven, met lastige emoties. Voor de een is het misschien: troost en genot zoeken die je mist in je dagelijks leven. Voor de ander is het en manier om lastige gevoelens te bedekken, te verdoven. Of losgaan met snoepen is een manier om jezelf ruimte te geven waar je die elders te weinig vindt.

Als je stiekem eet, dan zeg je daarmee eigenlijk dat er een behoefte is die er niet mag zijn. Dat je je ware verlangens niet mag laten zien, dat het niet ok is als je je toont zoals je bent. Als je stiekem eet, dan wijs je jezelf af. Je verstopt niet alleen het eten, maar ook jezelf. Dat wat belangrijk voor jou is, hou je op een plaats waar het niet gezien kan worden.

Met elke stiekeme eetbui hou je dit ondermijnende patroon in stand. Sterker nog: je maakt het erger. Want elke keer bevestig je je ‘niet goed genoeg zijn’, het niet-kunnen kiezen voor je echte behoefte. Schuldgevoelens maken de neiging om je naar binnen te keren nog groter.

Bij mij kwam op een dag het besef dat ik het mezelf moest gunnen uit deze vicieuze cirkel te stappen. Wilde ik ooit vrijheid vinden in mijn eetpatroon, dan moest ik mezelf gaan steunen in plaats van verstoppen. Achter mezelf gaan staan, achter de mooie dingen maar ook de mindere. Me tonen zoals ik ben.

Vrij etenGaan staan achter mijn eetkeuzes was daar een eerste uitingsvorm van. Ik eet nu wat ik wil en de hoeveelheid die ik wil, als er anderen bij zijn. Ongeacht wat een ander daarvan zou kunnen vinden. Andersom: als ik alleen ben eet ik niet onbegrensd, maar ga ik steeds bij mezelf te rade: wat is een redelijke hoeveelheid voor mij op dit moment, welke eetkeuze zal me echt goeddoen. De richtlijn van Geneen komt daarbij steeds terug: ‘Eet in gezelschap van anderen, of alsof dat zo is’.

Dit is een lastig en confronterend proces. Het betekent:
– oordelen van anderen (of ze er nu echt zijn of alleen in jouw gedachten) trotseren
– afscheid nemen van een patroon dat je iets opleverde – namelijk grenzeloos eten van lekker dingen, jezelf makkelijk maken of verwennen op een manier die je gewend bent
– verantwoordelijkheid moeten nemen, je niet laten leiden door andermans oordeel maar je eigen mening bepalen over wat goed voor jou is.

De stap om te stoppen met stiekem eten vraagt dus bereidheid om dingen te doen die buiten je comfortzone vallen. Je zult je af en toe onprettig voelen, dingen moeten doen die je lastig vindt. Ook als je je eigenlijk moe voelt of heel veel zin hebt om het jezelf makkelijk te maken. De neiging om in je oude patroon te stappen zal zeker af en toe de kop opsteken.

Wees daarop voorbereid en sta stil bij alle gevoelens van weerstand, tegenzin, rouw, verdriet die je nieuwe gedrag losmaakt. Dat zijn namelijk de belangrijke momenten, de richtingwijzers die je laten zien waar je echte behoeften liggen. Dat gaan voelen geeft je de mogelijkheden om een leven te leiden dat meer bij je past en je meer vervulling zal bieden. Mindfulnessoefeningen kunnen hierbij helpen.

Wees niet te streng voor jezelf als je het stiekem eten niet meteen helemaal uit kunt bannen. Je bewust worden van waar het moeilijk is, is ook een belangrijke stap. Hou vast aan je overtuiging dat je goed bent zoals je bent, en dat je jezelf niet hoeft af te vallen. Ook niet als het niet perfect gaat. En wie weet, zul je zien dat de behoefte om te overeten met elke stap die je steviger achter jezelf gaat staan, minder wordt.

Meer lezen